Χάγιεκ εναντίον Χάγιεκ...

Τις τελευταίες μέρες, η Αμερική βρίσκεται μπροστά σε ένα βαθύ υπαρξιακό δίλημμα : Φρίντριχ Χάγιεκ ή Σάλμα Χάγιεκ ; Ένας νομπελίστας Αυστριακός οικονομολόγος ή μια μέτρια αλλά «εκρηκτική» ηθοποιός από το Μεξικό ; Όλα άρχισαν, την προηγούμενη εβδομάδα όταν ο αμφιλεγόμενος συντηρητικός παρουσιαστής Γκλεν Μπεκ αφιέρωσε την εκπομπή του στο τηλεοπτικό κανάλι «Fox News» στον Φρίντριχ Χάγιεκ (1899-1992) και στο πιο διάσημο βιβλίο του , το «Δρόμος προς τη δουλεία». Το μικρό αυτό σε μέγεθος βιβλίο κυκλοφόρησε το 1944, σε μια εποχή που οι ιδέες του κολλεκτιβισμού κυριαρχούσαν παγκοσμίως . Ύστερα από την κρίση του 1929, που αποδόθηκε στον ανεξέλεγκτο καπιταλισμό, και την εμπειρία του πολέμου, όπου η κυβέρνηση πήρε υπό τον έλεγχό της βασικούς τομείς της οικονομίας ,ο κυβερνητικός σχεδιασμός θεωρούταν πια από όλες τις παρατάξεις σαν ο μόνος ενδεδειγμένος τρόπος οργάνωσης της οικονομίας. Με το «Δρόμο προς τη Δουλεία», ο Χάγιεκ πήγε κόντρα στο κυρίαρχο ιδεολογικό ρεύμα της εποχής . Με απλό και κατανοητό τρόπο έδειξε πώς ο κεντρικός σχεδιασμός τελικά οδηγεί στη σκλαβιά και στη στέρηση των ατομικών ελευθεριών . Αρχικά ο Χάγιεκ δυσκολεύτηκε να βρει εκδότη και η πρώτη έκδοση κυκλοφόρησε μόνο σε 2000 αντίτυπα που όμως, προς μεγάλη έκπληξη όλων, εξαντλήθηκαν αμέσως. Τα επόμενα χρόνια το βιβλίο μεταφράστηκε σε δεκάδες ξένες γλώσσες, βγήκε σε μορφή κόμιξ , κυκλοφόρησε σε παράνομες εκδόσεις πίσω από το Παραπέτασμα , ενώ πούλησε πάνω από 5.000.000 αντίτυπα. Όπως τόνισε ο Γκλεν Μπεκ, ο «Δρόμος προς τη Δουλεία» ήταν «σαν μια δεξιά γροθιά του Μαϊκ Τάισον ενάντια στο σοσιαλισμό» . Το βιβλίο αυτό σηματοδότησε την αναγέννηση των φιλελεύθερων ιδεών και έδειξε πως υπάρχει και άλλος δρόμος πέρα από τον κεντρικό σχεδιασμό.

Σε μια χώρα , όπου η οικονομική πολιτική του Ομπάμα (αλλά και του Μπους) οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου μεγέθυνση του κράτους , οι προειδοποιήσεις του Χάγιεκ πως ο κρατικός παρεμβατισμός στην οικονομία οδηγεί στο «δρόμο προς τη δουλεία» ακούστηκαν πιο επίκαιρες από ποτέ για μια μεγάλη μερίδα Αμερικάνων. Λίγες ώρες μετά το τέλος της εκπομπής το βιβλίο του Χάγιεκ ανέβηκε αμέσως στην πρώτη θέση των μπέστ σέλερ , στο ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο Amazon.

Όταν όμως , η δημοσιογράφος του περιοδικού «Reason», Κatherine Mangu-Ward επιχείρησε να βάλει τη λέξη Hayek στο ηλεκτρονικό ψαχτήρι του google , ανακάλυψε προς μεγάλη της έκπληξη πως το πρώτο λήμμα δεν αφορούσε τον Αυστριακό οικονομολόγο, αλλά ένα βίντεο με την γνωστή ηθοποιό Σάλμα Χάγιεκ να ουρλιάζει μπροστά στη θέα ενός φιδιού ! Τί γίνεται λοιπόν όταν εκτιμάς τις φιλελεύθερες ιδέες του Φρίντριχ Χάγιεκ αλλά ταυτόχρονα δεν μπορείς να αντισταθείς στα εξωτικά θέλγητρα της Σάλμα; Ένα κρας τεστ μεταξύ των δύο , που κυκλοφορεί εδώ και κάποια χρόνια στο ίντερνετ, προσπαθεί να δώσει λύση στο θεμελιώδες αυτό υπαρξιακό δίλημμα, αλλά η μάχη είναι σκληρή. Η Σάλμα , που ψηφίστηκε στη λίστα του People με τους 50 ομορφότερους ανθρώπους του κόσμου για το 1996, υπερτερεί εύκολα στην εξωτερική εμφάνιση έναντι του Φρίντριχ , που τα κύρια χαρακτηριστικά του ήταν η μεγάλη μύτη και το αστείο μουστάκι. Και οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν πως θα περάσεις ένα πιο ευχάριστο βράδυ βλέποντας τη μεγάλη επιτυχία της Σάλμα, «Ντεσπεράντο» παρά διαβάζοντας το «Τιμές και Παραγωγή» ή έστω το … «Νομισματική Θεωρία και Εμπορικοί Κύκλοι» .Από την άλλη όμως , το Νόμπελ Οικονομίας που κατέκτησε ο Φρίντριχ το 1974 αξίζει μάλλον περισσότερο από την υποψηφιότητα της Σάλμα για το ….καλύτερο φιλί, στα κινηματογραφικά βραβεία του ΜΤV το 1996. Όσο για το βάθος της σκέψης των δύο αντιπάλων ; Η ρήση «Το μυαλό δεν μπορεί να προβλέψει την πρόοδο του» του φιλελεύθερου οικονομολόγου μάλλον προδίδει μεγαλύτερο φιλοσοφικό βάθος από το εξομολογητικό «Θέλω να συναντήσω έναν άντρα με μεγαλύτερα αρ…α από μένα» που αποδίδεται στη χυμώδη ηθοποιό.

Εδώ , στην Ελλάδα πάλι, δεν χρειάζεται καν να μπούμε σε τέτοιο δίλημμα. Στο τελευταίο μαρξιστικό οχυρό της Δύσης, ο φιλελευθερισμός θεωρείται υπεύθυνος για όλα τα δεινά της ανθρωπότητας. Ο Φρίντριχ Χάγιεκ είναι παντελώς άγνωστος και δεν θα δείτε ποτέ τα βιβλία του να φιγουράρουν στις λίστες των μπεστ σέλερ. Αν πάλι ψάξετε στα ελληνικά βιβλιοπωλεία, ανάμεσα στους εκατοντάδες τόμους με Τσόμσκι και Μαρξ, για να ξετρυπώσετε την ελληνική μετάφραση του «Δρόμου προς τη Δουλεία» , ατυχήσατε. Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’80, κυκλοφόρησε μια ελληνική έκδοση σε περιορισμένα αντίτυπα, η οποία είναι εξαντλημένη εδώ και πολλά χρόνια . Και μην ξεχνάμε βέβαια πως η Σάλμα, κατάγεται από το Μεξικό, μια χώρα που υπέφερε από τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό, όποτε κερδίζει αυτόματα τη συμπάθεια μας και της συγχωρούμε ακόμη και το ότι κάνει καριέρα στο Χόλυγουντ. Σάλμα-Φρίντριχ, σημειώσατε 1 .

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 18 Ιουνίου -20 Ιουνίου 2010 ]

Ένα "Συμβόλαιο από την Αμερική" για την Ελλάδα

Μπορεί εδώ στην Ευρώπη, να εξακολουθούμε να ζούμε μια …παθιασμένη ιστορία αγάπης με τον πρόεδρο των Η.Π.Α. , όμως στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η εικόνα του χαρισματικού Ομπάμα φαίνεται να έχει ξεθωριάσει για τα καλά . Ειδικά μετά τους κακούς χειρισμούς του στο θέμα της οικολογικής τραγωδίας στον Κόλπο του Μεξικού , το ποσοστό των Αμερικάνων που εγκρίνουν το κυβερνητικό του έργο, πέφτει πια ακόμη και κάτω από το 45% . Το τελευταίο χτύπημα για τον Αμερικάνο πρόεδρο , είναι τα απογοητευτικά νέα στοιχεία για την ανεργία που ανακοινώθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα. Από τις 431.000 νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν τον Μάιο (190.000 λιγότερες σε σχέση με τον Απρίλιο), οι 411.000 ήταν προσωρινές προσλήψεις που έγιναν στο Δημόσιο, και πιο συγκεκριμένα στην κρατική υπηρεσία που διενεργεί την απογραφή του 2010. Όταν στις αρχές του 2009 ο Ομπάμα υπέγραφε το πακέτο-μαμούθ κρατικής ενίσχυσης της οικονομίας ύψους 862 δισεκατομμυρίων δολαρίων , υποσχέθηκε πως λόγω αυτού του πακέτου η ανεργία δεν θα ανέβαινε πάνω από το 8%. Σήμερα , η ανεργία βρίσκεται σε ποσοστό άνω του 8% εδώ και 15 μήνες (και πάνω από το 9% εδώ και 12 μήνες). Συνολικά, η αμερικάνικη οικονομία έχασε 2,2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας από τότε που ο Ομπάμα υποσχέθηκε «καλύτερες μέρες» . Αν εξαιρέσεις την , μάλλον σπάνια, περίπτωση να είσαι οπαδός της σκέψης του …Αλέξη Τσίπρα , οπότε και θα πιστεύεις ακράδαντα πως η ανεργία θα μειωθεί με 100.000 προσλήψεις στο Δημόσιο (σύμφωνα με τη ρηξικέλευθη πρόταση του στις πρόσφατες εκλογές) , κατά τ’άλλα, δε χρειάζεται να είσαι οικονομολόγος για να καταλάβεις πως τα κρατικά ελλείμματα και οι κρατικές δαπάνες δε δημιουργούν θέσεις εργασίας. Όταν η κυβέρνηση αυξάνει τις δαπάνες, στερεί πόρους που οι επιχειρηματίες θα μπορούσαν να επενδύσουν και έτσι να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας σε παραγωγικούς τομείς της οικονομίας . Μέχρι και ο Κεϋνσιανός οικονομολόγος Jeffrey Sachs το παραδέχτηκε πρόσφατα στην πρωινή εκπομπή του τηλεοπτικού καναλιού MSNBC : «Το πακέτο Ομπάμα απέτυχε!»

Ενώ ο Ομπάμα επιμένει να αυξάνει τις δαπάνες και να οδηγεί την αμερικάνικη οικονομία σε αδιέξοδο , το περίφημο «Tea Party» , «το πιο δυναμικό πολιτικό κίνημα στην Αμερική», σύμφωνα με τον «Economist» , που υποστηρίζει την ανάγκη για μια μικρότερη και πιο οικονομική κυβέρνηση, δημοσίευσε πριν λίγες μέρες μια λίστα πολιτικών και μάλιστα καλεί τους υποψηφίους στις προσεχείς εκλογές του Νοεμβρίου να την προσυπογράψουν. Η λίστα λέγεται «Συμβόλαιο από την Αμερική». Ο τίτλος είναι εμπνευσμένος από το «Συμβόλαιο Με την Αμερική», την περίφημη πολιτική πλατφόρμα με την οποία οι Ρεπουμπλικάνοι κέρδισαν θριαμβευτικά τις εκλογές για το Κογκρέσσο και τη Γερουσία το 1994. Αυτή τη φορά όμως, η πρόθεση «με» έχει αντικατασταθεί με το «από» για να δηλώσει πως το αίτημα για μικρότερο κράτος προέρχεται πια από τα κάτω και όχι από πάνω, όπως το 1994. Βέβαια, αν βασίζετε την ενημέρωση σας στα ελληνικά ΜΜΕ τα μέλη του «Tea Party» δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια ομάδα από «άξεστους χωριάτες», «ακροδεξιούς» και «ρατσιστές» (χαρακτηρισμοί που αλίευσα τους τελευταίους μήνες στον ελληνικό Τύπο, κάθε πολιτικής απόχρωσης). Αναρωτιέμαι βέβαια τι το ακροδεξιό μπορεί να έχει ένα κίνημα που υποστηρίζει αρχές όπως η μείωση των κρατικών δαπανών και η χαμηλή φορολογία, αλλά αυτό μάλλον θα πρέπει να το απαντήσουν οι Έλληνες opinion makers . Μεταξύ άλλων, το Συμβόλαιο ζητάει :

-Μια συνταγματική προσθήκη που θα απαιτεί ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή για να εγκριθεί κάθε αύξηση φορολογίας .
-Την υιοθέτηση ενός απλού και μοναδικού φορολογικού συντελεστή και αντικατάσταση του φορολογικού κώδικα με νέο που δεν θα είναι μεγαλύτερος από 4.543 λέξεις, όσο δηλαδή το μέγεθος του Συντάγματος (ο τωρινός κώδικας αγγίζει τις 3.5 εκατομμύρια λέξεις!) .
-Δημιουργία ενός ανεξάρτητου σώματος που θα καταγράψει τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες και προγράμματα και θα εκτιμήσει αν πρέπει να περάσουν στην αρμοδιότητα των τοπικών αρχών, αν πρέπει να μεταρρυθμιστούν ή να καταργηθούν .
-Θέσπιση ανώτατου ορίου που θα περιορίζει την ετήσια αύξηση των ομοσπονδιακών κρατικών δαπανών και θα ισούται με το άθροισμα του πληθωρισμού συν την ετήσια αύξηση του πληθυσμού.
-Οριστική παύση όλων των αυξήσεων σε κάθε είδους φορολογία, που έχει προγραμματιστεί για το 2011.

Mε τις κρατικές δαπάνες να βρίσκονται εκτός ελέγχου και τα ελλείμματα να έχουν εκτοξευτεί στα ύψη σε όλο τον Δυτικό Κόσμο, όλοι πια βρισκόμαστε στο ίδιο καράβι. Αν αφήσουμε λίγο στην άκρη την Οbama-mania , ίσως αυτές οι προτάσεις από το….ρατσιστικό «Tea Party» να είναι μια καλή βάση για την εξυγίανση της δημοσιονομικής κατάστασης και στην Ελλάδα.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 11 Ιουνίου -13 Ιουνίου 2010 ]

Τα ελλείμματα ως ιδεολογία

Ακολουθώντας μια παράδοση εκατοντάδων ετών, η Βασίλισσα Ελισάβετ έφτασε με κάθε μεγαλοπρέπεια στο Κοινοβούλιο και για μια ακόμη φορά στη μακρόχρονη θητεία της ανέγνωσε το «Λόγο του Θρόνου», δηλαδή τις προγραμματικές δηλώσεις της νέας της κυβέρνησης. Αυτό όμως που διέφερε , ήταν πως για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, οι προγραμματικές δηλώσεις θέτουν σαν πρωταρχικό στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος και μάλιστα αυτός ο στόχος συνοδεύεται και από συγκεκριμένα μέτρα . Με πρωτόγνωρη ταχύτητα για μια νέα κυβέρνηση, η Συμμαχία Συντηρητικών-Φιλελεύθερων Δημοκρατών , ακολουθώντας τις ευρωπαϊκές τάσεις, ανακοίνωσε ένα αναλυτικό πρόγραμμα περικοπών των δημοσίων δαπανών , ύψους 6,25 δισεκατομμυρίων λιρών. Οι περικοπές αυτές είναι το φυσικό επακόλουθο της πολιτικής που ακολούθησε το Εργατικό Κόμμα τα προηγούμενα 13 χρόνια. Μια πολιτική που εκτόξευσε το έλλειμμα στο …«ελληνικό» 12% , ενώ οι κρατικές δαπάνες έφτασαν μέσα σε δέκα χρόνια από το 37% στο…53% του ΑΕΠ . Από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, καμιά ευρωπαϊκή χώρα δεν αύξησε τόσο πολύ τις κρατικές της δαπάνες σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Και μπορεί το Εργατικό Κόμμα και ο αντιπολιτευόμενος Τύπος να καταγγέλλουν την …αναλγησία και τις «δρακόντειες περικοπές» που θα εφαρμόσει η νέα κυβέρνηση , όμως η πραγματικότητα είναι πως ακόμη και με αυτά τα μέτρα το χρέος και οι δημόσιες δαπάνες θα συνεχίσουν να αυξάνονται, απλά με πιο αργούς ρυθμούς . Μπορεί το ποσό των 6,25 δισεκατομμυρίων να φαίνεται τεράστιο , όμως δεν αντιπροσωπεύει παρά το 1% των ετήσιων κρατικών δαπανών, ή αλλιώς όσα ξοδεύει το τεράστιο, πια, βρετανικό κράτος μέσα σε μόλις δυο εβδομάδες. Βέβαια, ο νέος υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Όσμπορν έκανε σαφές πως αυτές οι περικοπές έχουν περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα και πως είναι μόνο το πρώτο βήμα σε ένα μακρύ και ανηφορικό δρόμο . Υπάρχουν όμως τομείς όπως η διεθνής βοήθεια, ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Άμυνας και το Εθνικό Σύστημα Υγείας που οι δαπάνες αυξάνονται. Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις , οι εξαγγελθείσες περικοπές δεν είναι ακριβώς…περικοπές .

Όπως επισημαίνει ο Gerald Warner στον «Daily Telegraph» , ενώ η κυβέρνηση κάνει λόγο για μείωση του προϋπολογισμού στην ανώτατη εκπαίδευση κατά 200 εκατομμύρια λίρες και μείωση του αριθμού των φοιτητών κατά 10.000 , στην πραγματικότητα οι… περιβόητες περικοπές δεν είναι μείωση στις τωρινές δαπάνες, αλλά περιορισμός των αυξήσεων που έχουν σχεδιαστεί για το μέλλον . Πιο συγκεκριμένα, πριν δύο μήνες, η τότε κυβέρνηση των Εργατικών ανακοίνωσε πως θα δώσει στα πανεπιστήμια επιπλέον 270 εκατομμύρια λίρες για το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011, με την πρόθεση να δημιουργηθούν 20.000 νέες θέσεις για φοιτητές. Η νέα κυβέρνηση απλά περιορίζει την αύξηση των δαπανών σε 70 εκατομμύρια , αντί για 270 και τις νέες φοιτητικές θέσεις σε 10.000 αντί για 20.000, και αυτή την πολιτική τη βαφτίζει …«περικοπές»! Σε μια χώρα , που έχει ήδη πολλά πανεπιστήμια, και πολλούς φοιτητές, (τελικά δεν εφαρμόζει μόνο η Ελλάδα το περίφημο «κάθε πόλη και το ΑΕΙ της , κάθε χωριό και το ΤΕΙ του » ), ακόμη και μια κυβέρνηση αποφασισμένη να κάνει τις μεγαλύτερες περικοπές στην μεταπολεμική ιστορία , δε φαίνεται ικανή να αμφισβητήσει το …δημοκρατικό δικαίωμα κάθε νέου, ανεξαρτήτως προσόντων , να αποκτήσει τον …επίζηλο τίτλο του ακαδημαϊκού πολίτη (με έξοδα των φορολογουμένων, βεβαίως) .

Και εδώ βρίσκεται το πρόβλημα. Μπορεί στη Μ.Βρετανία , ο Γκόρντον Μπράουν να έχει αποχωρήσει, μπορεί στην Ελλάδα το μεταπολιτευτικό μοντέλο να έχει χρεωκοπήσει, αλλά παρόλα αυτά ο κρατισμός και η ιδέα πως οι αυξημένες δημόσιες δαπάνες σημαίνουν αυτόματα και καλύτερες υπηρεσίες δεν έχει ακόμη ηττηθεί σε ιδεολογικό επίπεδο. Οι περικοπές των δαπανών παρουσιάζονται από τις περισσότερες κυβερνήσεις απλά σαν αναγκαίο κακό , σαν κάτι προσωρινό προτού ξαναγυρίσουμε πάλι , με μεγαλύτερο ενθουσιασμό ίσως , στο ίδιο , κρατικίστικο μοντέλο , που μας έφτασε στη σημερινή κατάσταση. Οι κάτοικοι της Ευρώπης , εθισμένοι σε δεκαετίες μεγάλου κράτους και γενναιόδωρων κοινωνικών προγραμμάτων, ακόμη περιμένουν για τους πολιτικούς εκείνους που θα υποστηρίξουν σε ηθικό επίπεδο την ανάγκη μείωσης των κρατικών δαπανών, που θα εξηγήσουν πως το «Μεγάλο Κράτος» φέρνει λιγότερη δικαιοσύνη και ελευθερία και θα βρουν τρόπους ώστε η εξουσία να μεταφερθεί από το κράτος στην κοινωνία . Χωρίς την εμπέδωση μιας τέτοιας νοοτροπίας , όσα μέτρα και να ψηφιστούν , οι κρατικές δαπάνες θα συνεχίζουν να αυξάνονται, το χρέος θα γίνεται όλο και μεγαλύτερο και η άλλοτε πλούσια Ευρώπη θα μπει οριστικά στο δρόμο της παρακμής .


[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 28 Μαϊου -30 Μαϊου 2010 ]

Τόλη Βοσκόπουλου υπεράσπισις...(σχεδόν)

Ο Τόλης Βοσκόπουλος επανήλθε θεαματικά στην επικαιρότητα. Και αν στο περίφημο διαζύγιό του με την Τζούλια Παπαδημητρίου, είχαν ασχοληθεί μαζί του μόνο τα παράθυρα του Ευαγγελάτου, άντε και το «εναλλακτικό» δελτίο του ΣΤΑΡ, αυτή τη φορά η χάρη του έφτασε μέχρι τους «Times» του Λονδίνου, στο ρεπορτάζ των οποίων, η απόδοση του «Αδέλφια μου αλήτες πουλιά» σε… «My Brothers, Footlooose Tramps» πρόσθεσε μια ακόμη σουρεαλιστική πινελιά στην όλη υπόθεση. Και οι ελληνικές σοβαρές εφημερίδες με τη σειρά τους, αφιέρωσαν σελίδες επί σελίδων αναλύοντας από κάθε πλευρά το φαινόμενο «Τόλης». Φυσικά οι ειρωνείες και τα αστειάκια δεν έλειψαν. Εξάλλου ο Τόλης είναι μάλλον εύκολος στόχος : η ένρινη φωνή, τα μελό άσματα, το κυριλέ σκυλάδικο , η παραλιακή , το άφθονο κιτς . Όλα αυτά πήραν μια νέα κοινωνικοπολιτική διάσταση στα άρθρα των ποιοτικών εφημερίδων. Μέσα σε μια νύχτα, ο Τόλης έπαψε να είναι απλά ένας πετυχημένος λαϊκός βάρδος με , αμφιβόλου αισθητικής, καλλιτεχνικές επιλογές. Μέσα σε μια νύχτα, σαν να ανακαλύψαμε πως ο Τόλης εκπροσωπεί ότι πήγε στραβά σε αυτή τη χώρα από το 1970 και μετά.

Είναι όμως έτσι τα πράγματα ; Σε ένα παλαιότερο δημοσίευμα της «Καθημερινής» , παραπέμπει το μπλόγκ «Πολλαπλασιάστε την πραγματικότητα επί Δύο»( http://olaxidyo-x2.blogspot.com/), και δίνει μια άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή της θέματος. Το δημοσίευμα υπογράφει το Νοέμβριο του 2004, ο Βασίλης Αγγελικόπουλος, με τίτλο «Το μεγάλο φαγοπότι της Πολιτιστικής» και αναφέρεται στη διαβόητη «Πολιτιστική Ολυμπιάδα», την οποία διοργάνωσε η χώρα μας κατά την τετραετία 2001-2004, με υπουργό Πολιτισμού τον Eυάγγελο Bενιζέλο. Η Ολυμπιάδα έγινε , σύμφωνα με τους εγκέφαλους του Υπουργείου Πολιτισμού, «για να προσδώσει, «πνευματικότερο χαρακτήρα» στον θεσμό των Ολυμπιακών Αγώνων ...». Όμως, οι …πνευματικές ανησυχίες της τότε κυβέρνησης, κόστισαν στον Έλληνα φορολογούμενο, 150 εκατομμύρια ευρώ , ενώ τα έσοδα από εισιτήρια και πώληση προγραμμάτων, έφτασαν μόλις τα 4.244.971 ευρώ. Στα πλαίσια των εκδηλώσεων της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, η «Μυθωδία» του Βαγγέλη Παπαθανασίου μας στοίχισε 3,52 εκατ., η Οπερα «Λυσιστράτη» του Μίκη Θεοδωράκη 3,22 εκατ., ενώ η εκδήλωση Γαβρά- Νταλάρα, στη Νέα Υόρκη μόλις 2,21 εκατ. Και συνεχίζει το άρθρο του Βασίλη Αγγελικόπουλου : «Εντυπωσιάζει επίσης η «άνεση» με την οποία μοιράζονταν εκατομμύρια προς κάθε κατεύθυνση - για παράδειγμα: «επιστημονικός σύμβουλος» εκδήλωσης έλαβε 33 χιλ. ευρώ• συνέντευξη Τύπου στο αμφιθέατρο του ίδιου του ΥΠΠΟ μπορεί να κόστιζε έως και 700 ευρώ (για δυο τρεις «μπόμπες» σάντουιτς και 10 μπουκάλια αναψυκτικά)• ένα τραπέζωμα θιάσου έπειτα από παράσταση στην Επίδαυρο ή στους Βράχους του Βύρωνα από 1.660 έως και 2.000 ευρώ• η δεξίωση μετά την εκδήλωση Γαβρά - Νταλάρα στη Μετροπόλιταν Oπερα της Ν. Υόρκης κόστισε 84.318 ευρώ (γύρω στα 28 εκατ. δρχ.)…».

Από αυτό το δημοσίευμα παίρνουμε απλά μια γεύση για το πώς λειτουργεί ο κρατικοδίαιτος πολιτισμός στην Ελλάδα. Από το 1981 και μετά, δισεκατομμύρια ευρώ από τα χρήματα των φορολογουμένων, έχουν δοθεί σε διάφορους φορείς σε όλη την Ελλάδα, για να χρηματοδοτηθούν άπειρες συναυλίες, παραστάσεις και εκδηλώσεις . Κοινό στοιχείο τους πολλές φορές η αδιαφάνεια και οι υπερτιμολογήσεις, ενώ συχνά έχει επέμβει και η Δικαιοσύνη (ποιός δε θυμάται την περιβόητη Πολιτιστική Πρωτεύουσα Θεσσαλονίκης, που μας στοίχισε, ούτε λίγο, ούτε πολύ, 120 δισεκατομμύρια δραχμές; ) . Τα 5,5 εκατομμύρια ευρώ του Τόλη, που αν μη τι άλλο, είναι δικά του χρήματα, τα οποία κέρδισε στην ελεύθερη αγορά, επειδή ο κόσμος τον επέλεξε και όχι επειδή παρακάλεσε κάποιον Υπουργό για να πάρει επιδότηση, είναι , λοιπόν, μάλλον ψίχουλα μπροστά σε αυτό το όργιο κατασπατάλησης του δημοσίου χρήματος με καλλιτεχνικό άλλοθι . Όμως, βλέπετε, ωφελημένοι του κρατικοδίαιτου πολιτισμού μας, είναι συνήθως «αξιοσέβαστοι» και «ποιοτικοί» καλλιτέχνες, που έχουν καλές δημόσιες σχέσεις, με τους «σοβαρούς» δημοσιογράφους. Πολλοί από όσους, σήμερα ειρωνεύονται και καταγγέλλουν με περισσή ευκολία τον Τόλη , όχι μόνο δεν έχουν να πουν κουβέντα για το διαχρονικό σκάνδαλο του κρατικοδίαιτου πολιτισμού, αλλά αντίθετα προσπαθούν να μας πείσουν πως εμείς οι πολίτες είμαστε , κατά κάποιο τρόπο, υποχρεωμένοι να χρηματοδοτούμε με τους φόρους μας τα...μεγαλόπνοα οράματα των «ποιοτικών» καλλιτεχνών.

Τελικά, ίσως έχει δίκιο το παραπάνω μπλογκ όταν επισημαίνει πως το σκάνδαλο δε θα το ανακαλύψουμε στη δικαστική διαμάχη ενός πολίτη με το κράτος ή στην άρνησή του να πληρώσει το κράτος. Θα το ανακαλύψουμε στη διαπλοκή με το κράτος.

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 21 Μαϊου -23 Μαϊου 2010 ]

H Ευρωπαϊκή Ένωση της Σπατάλης

Οι περικοπές των κρατικών δαπανών είναι πια μια πραγματικότητα σε όλη την Ευρώπη . Από την Ελλάδα μέχρι τη Μ. Βρετανία και από την Πορτογαλία μέχρι τη Λετονία, οι κυβερνήσεις των κρατών, αλλού με περισσότερη, και αλλού με λιγότερη τόλμη, μειώνουν τους μισθούς και τα επιδόματα των δημοσίων υπαλλήλων, προχωρούν σε απολύσεις και καταργούν δημόσιους οργανισμούς. Φαίνεται πως, έστω και καθυστερημένα, έχει εμπεδωθεί η άποψη πως πρέπει να μπει ένα τέλος στο μεγάλο και σπάταλο Κράτος που μας οδήγησε στα σημερινά αδιέξοδα . Και όμως , υπάρχει μια γωνιά της Ευρώπης, που oι περικοπές είναι μια άγνωστη λέξη, που οι ιθύνοντες συνεχίζουν να ξοδεύουν σαν να μην υπάρχει αύριο και οι υπάλληλοι εξακολουθούν να παίρνουν γενναιόδωρες αυξήσεις και να απολαμβάνουν υπέρογκους μισθούς . Μιλάμε βέβαια για την Ευρωπαϊκή Ένωση !

Πριν λίγες μέρες, η Κομισιόν, εν μέσω της κρίσης, ζήτησε την αύξηση του διοικητικού προϋπολογισμού της ΕΕ κατά 4,5%. Σύμφωνα, με το in.gr , o εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα προϋπολογισμού, Πατρίζιο Φιορίλι δικαιολόγησε αυτό το αίτημα , επειδή, όπως είπε, αυξήθηκαν οι δαπάνες για τις συντάξεις και την ασφάλεια του προσωπικού της ΕΕ, που εργάζεται πια σε πολλά μέρη του κόσμου . Σε σύνολο 142,6 δισ ευρώ, το σχέδιο προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2011 περιλαμβάνει περίπου 64,4 δισ. ευρώ για δράσεις που έχουν σχέση με την οικονομική ανάκαμψη στην Ευρώπη (+3,4% σε σύγκριση 2010). Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής δικαιολόγησε την αύξηση αυτή, λέγοντας πως «είναι ακριβώς σε περιόδους κρίσης που θα πρέπει να συμβάλουμε στην ανάκαμψη επενδύοντας σε σχέδια για το μέλλον». Ναι, ξέρω πως τα έχετε ξανακούσει όλα αυτά. Είναι τα γνωστά μεγάλα και κούφια λόγια, που ακούγαμε και από τις δικές μας κυβερνήσεις κάθε φορά που έπρεπε να δικαιολογήσουν το ξεχείλωμα του προϋπολογισμού και την εκτόξευση των δημοσίων δαπανών στα ύψη. Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι γνωστά σε όλους πια…

Βέβαια, το όργιο της σπατάλης δε σταματά εδώ. Πριν λίγους μήνες, οι ήδη ακριβοπληρωμένοι υπάλληλοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης (υπολογίζονται , από κάποιους, σε 170.000 ), πήραν αύξηση 3,7% , την ίδια ώρα που οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων στα κράτη-μέλη μειώνονται εως και 20% . Παράλληλα, όπως διαβάζω στο μπλογκ του Άγγλου ευρωβουλευτή Daniel Hannan, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τον προϋπολογισμό του κατά 6,5%, . Από αυτά τα χρήματα, 20 εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν, για να χτιστεί το , τόσο απαραίτητο, … «Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας», 40 εκατομμύρια ευρώ για νέους χώρους γραφείων που θα στεγάσουν 200 καινούργιους ευρω-μανδαρίνους , 586 εκατομμύρια ευρώ για να ανακαινιστεί και να επεκταθεί το κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Λουξεμβούργο (ναι, ναι, αν δεν το γνωρίζατε, το Ευρωκοινοβούλιο έχει κτίρια και στο Λουξεμβούργο, και στις Βρυξέλλες, και στο Στρασβούργο) και 80 εκατομμύρια ώστε ο κάθε ευρωβουλευτής να έχει ένα επιπλέον γραφείο για τον ….τρίτο ή τέταρτο βοηθό του. Και όλα αυτά χωρίς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να πρέπει να λογοδοτήσει απευθείας στους Ευρωπαίους φορολογούμενους. Διαβάζοντας αυτή τη λίστα της σπατάλης, το Ελληνικό Κοινοβούλιο μου φαίνεται πια σαν πρότυπο συνετής και οικονομικής διαχείρισης! Οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών δείχνουν τόσο λίγο σεβασμό στα χρήματα των ευρωπαίων πολιτών, που ακόμη και αυτή τη δύσκολη στιγμή δεν σταματάνε τις προκλητικές δαπάνες.

Ίσως , οι Έλληνες εκείνοι που πιστεύουν, καλοπροαίρετα, πως μόνο η ΕΕ μπορεί μας βάλει σε τάξη είναι καιρός να αναρωτηθούν: Πώς γίνεται να μας επιβάλει περικοπές στις δαπάνες, μια νομενκλατούρα που το μόνο που ξέρει είναι να σπαταλά τα χρήματα των ευρωπαίων φορολογουμένων, χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανέναν ; Μήπως τελικά δεν έχουν και τόσο άδικο όσοι παραλληλίζουν τον τρόπο λειτουργίας της ευρωγραφειοκρατίας με την, αλήστου μνήμης, Σοβιετική Ένωση;

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 21 Μαϊου -23 Μαϊου 2010 ]

Επιχειρηματίες στην Ελλάδα του 2010 : μια μειονότητα υπό διωγμό

Στα χρόνια της δεκαετίας του ’60, όταν το «Μεγάλο Κράτος» πρόβαλε σαν η ιδανική λύση για όλα τα προβλήματα, η αμερικανίδα συγγραφέας και φιλόσοφος Ayn Rand συνήθιζε να λέει πως η μειονότητα εκείνη που διώκεται περισσότερο στις Η.Π.Α. , δεν είναι ούτε οι μαύροι, ούτε οι γυναίκες, ούτε οι ομοφυλόφιλοι, αλλά οι επιχειρηματίες ! Η ρήση αυτή ταιριάζει απόλυτα στη σοσιαλιστική Ελλάδα της μεταπολίτευσης. Στο τελευταίο μαρξιστικό οχυρό της Ευρώπης , επί 30 χρόνια, ένα εχθρικό κράτος βάζει συνεχή εμπόδια σε όσους έχουν την ατυχή έμπνευση να επενδύσουν τα κεφάλαια τους και να ανοίξουν μια επιχείρηση (εξαιρούνται βέβαια, οι κρατικοδίαιτοι «επιχειρηματίες»), ενώ τα πανίσχυρα συνδικάτα, κρατώντας την κόκκινη παντιέρα της επανάστασης, γράφουν «χρυσές» σελίδες στην ιστορία του παγκόσμιου εργατικού κινήματος, διώχνοντας όσες επενδύσεις έχουν απομείνει στη χώρα. Δεκαετίες αριστερού λαϊκισμού, έχουν σαν αποτέλεσμα να καλλιεργηθεί στην κοινή γνώμη μια νοοτροπία που δαιμονοποιεί το κέρδος και θεωρεί την ιδιωτική πρωτοβουλία, υπεύθυνη για όλα τα δεινά του πλανήτη . Ήταν επόμενο λοιπόν να περάσουν στο περιθώριο όλοι εκείνοι οι Έλληνες που τολμούν να ρισκάρουν και να δημιουργούν και τελικά να καταντήσουμε ένα έθνος δημοσίων υπαλλήλων, που δεν παράγει απολύτως τίποτα , αλλά ξεκοκαλίζει , με απίστευτη βουλιμία, τα δανεικά των ξένων . Η κατάρρευση ήταν απλά θέμα χρόνου.

Για του λόγου το αληθές, αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στην ετήσια έκθεση "Doing Business 2010" της Παγκόσμιας Τράπεζας , που εξετάζει την ευκολία του «επιχειρείν» σε 183 χώρες . Για φέτος, η Ελλάδα καταλαμβάνει την «τιμητική» 109η θέση , υποχωρώντας μάλιστα 9 θέσεις σε σχέση με πέρσι. Η χώρα μας βρίσκεται μακράν στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ο.Ο.Σ.Α. Και όπως σχολιάζει σκωπτικά η «Wall Street Journal» σε πρόσφατο άρθρο της, η Ελλάδα βρίσκεται πίσω ακόμη και από χώρες-πρότυπα ελεύθερης επιχειρηματικότητας, όπως η …Αίγυπτος (109η θέση ), η…Ζάμπια (90η ) και η… Ρουάντα (67η ) . Ακόμη και οι γείτονες μας, που μέχρι πριν λίγα χρόνια άνηκαν στο «κομμουνιστικό» μπλοκ, μας έχουν ξεπεράσει. Η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) βρίσκεται στην 32η θέση, η Βουλγαρία στην 44η , η Τουρκία στην 73η και η Αλβανία στην 82η. Στους επιμέρους δείκτες, τα πράγματα είναι εξίσου απελπιστικά. Αν θέλεις να αρχίσεις μια επιχείρηση στην Ελλάδα, μάλλον την πάτησες! Θα χρειαστείς 19 μέρες και 15 βήματα, τη στιγμή που στις Η.Π.Α. χρειάζεσαι 6 μέρες και 15 βήματα., στην ΠΓΔΜ 4 μέρες και 4 βήματα και στην Αλβανία 5 μέρες και 5 βήματα. Για τη συμπλήρωση και υποβολή της φορολογικής δήλωσης μιας μεσαίας επιχείρησης χρειάζονται 224 ώρες το χρόνο, όταν στην πιο πλούσια χώρα της Ε.Ε. το Λουξεμβούργο χρειάζονται μόλις 59 ώρες, ενώ στην ΠΓΔΜ 75 ώρες . Όσον αφορά την προστασία των επενδυτών η Ελλάδα βρίσκεται στη θλιβερή …154η θέση. Ύστερα απ’ όλα αυτά, μάλλον δεν θα πρέπει να εκπλαγούμε αν μάθουμε πως στο μόνο δείκτη που η χώρα μας καταλαμβάνει καλή θέση (πιο συγκεκριμένα, την 43η) είναι στην ευκολία του να …κλείσεις μια επιχείρηση! Δεν έχει κι άδικο η «Wall Street Journal» όταν στο ίδιο άρθρο επισημαίνει: «Μια χώρα πρέπει να προσπαθήσει πολύ για να τα πάει τόσο χάλια!»

Την ίδια ώρα και παρότι βρισκόμαστε στα πρόθυρα της χρεωκοπίας, η σοσιαλιστική μας κυβέρνηση , μοιάζει να μην μπορεί να ξεπεράσει τις «προοδευτικές» ιδεολογικές αγκυλώσεις της και συνεχίζει τον πόλεμο εναντίον της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, της μόνης δύναμης που μπορεί να μας βγάλει από τα αδιέξοδα, που δημιούργησε ο κρατισμός. Επτά μήνες μετά την άνοδο της στην εξουσία, οι απαραίτητες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις δεν έχουν αρχίσει καν ή βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της…διαβούλευσης . Κάποιες μεταρρυθμίσεις, που φαίνονται να προχωρούν , όπως η απελευθέρωση των μεταφορών, αποδεικνύονται πως είναι μόνο στα «χαρτιά». Όπως αποκάλυψε η «Καθημερινή της Κυριακής», με το νέο νομοσχέδιο, το κόστος της άδειας ενός φορτηγού δημοσίας χρήσης θα εξακολουθήσει να παραμένει στα ίδια υψηλά επίπεδα με την προ «απελευθέρωσης» εποχή. Επιπλέον, η φορολογία αυξάνεται σε ακόμη πιο υψηλά επίπεδα ενώ οι κερδοφόρες επιχειρήσεις θα πληρώσουν και μια «έκτακτη εισφορά» (ή αλλιώς, χαράτσι) για τα επόμενα τρία χρόνια.

Η , ως τώρα, ανικανότητα της κυβέρνησης να δημιουργήσει το πλαίσιο εκείνο που θα αφήσει την ελεύθερη, υγιή επιχειρηματικότητα να αναπτυχθεί , δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Δ. Δασκαλόπουλος είχε δίκιο όταν σε πρόσφατη ομιλία του διαπίστωνε : «Είναι προφανής σήμερα η απροθυμία όλων των κομμάτων να κόψουν το κλαδί πάνω στο οποίο κάθονται… Αισθάνονται ότι η συρρίκνωση του κράτους και η ανεμπόδιστη ανάπτυξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και οικονομίας θα συρρίκνωνε την εξουσία τους-άρα και τα προνόμια τους»

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 12 Μαϊου -14 Μαϊου 2010 ]

Σταδίου 23 : 5 Μαϊου 2010, Ώρα 14:03

Κυριακή απόγευμα, στην πλατεία Συντάγματος. Στη συγκέντρωση για να τιμήσουμε τη μνήμη των τεσσάρων νεκρών της Marfin. Κοιτάζω γύρω μου κάπως απογοητευμένος. Δεν είμαστε πάνω από 500 άτομα. Όλοι κρατάμε από ένα κερί. Προσπαθώ να το ανάψω . Μάταια… Ο αέρας είναι δυνατός και το σβήνει … Στο νου μου έρχονται , ξανά και ξανά, οι μαρτυρίες από το σημείο της τραγωδίας. Οι διαδηλωτές να γιουχάρουν τους υπαλλήλους της τράπεζας την ώρα που εκλιπαρούσαν για βοήθεια, να τους φωνάζουν «Να καείτε μ…» και να πετάνε πέτρες στο πυροσβεστικό όχημα .

Και μπορεί, η οικονομική χρεωκοπία να μην έχει έρθει ακόμη και τυπικά , η ηθική χρεωκοπία όμως είναι σίγουρα εδώ . Η μεταπολιτευτική ανοχή στη βία έφερε το έγκλημα της 5η Μαϊου και την απανθρωπιά του να «Να καείτε μ…»

Από το 1974 και μετά, όλοι οι Έλληνες χορεύουμε στους ρυθμούς της αριστερής επαναστατικής ρητορείας . Μια ρητορεία που δικαιολογεί ή και ενθαρρύνει τη βία, επειδή πιστεύει πως έτσι θα καταρρεύσει ο …επάρατος καπιταλισμός . Ο Μαρξ δεν είχε πει άλλωστε πως «η βία είναι η μαμή της ιστορίας» ; Kάθε κοινωνική ομάδα μπορεί να διεκδικήσει τα αιτήματα της με όποιο τρόπο θεωρεί πρόσφορο, αδιαφορώντας για τους νόμους και το Σύνταγμα και οι «αγωνιστικές» περγαμηνές έγιναν άλλοθι για κάθε είδους παρανομία. Οι άλλες παρατάξεις, υποκλίθηκαν δουλικά σε αυτή τη νοοτροπία, την ανέχτηκαν , και πολλές φορές μάλιστα την υιοθέτησαν για μικροκομματικά οφέλη . Οι καταλήψεις κτιρίων , το κλείσιμο των δρόμων, οι μολότοφ, το κάψιμο των μαγαζιών και αυτοκινήτων, έγιναν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας μας. Ακόμη και σε όσοι τα αποδοκιμάζαμε , απλά ανασηκώναμε τους ώμους και προχωρούσαμε . Τι μπορούσαμε να κάνουμε άλλωστε ; Όλα αυτά ήταν τόσο αναπόφευκτα, σαν το «death and taxes» των Αμερικάνων. Και να που η «προοδευτική» εξιδανίκευση της βίας, ο τσαμπουκάς του όχλου, το παπανδρεϊκό «κανένας θεσμός, μόνο ο λαός», το αλαβανικό «που με βία μετρά τη γη» (το θυμάστε; ), το κομμουνιστικό «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη » και το δήθεν μετριοπαθές « κάψτε καμιά τράπεζα, όχι τα μαγαζάκια του κόσμου», όλα αυτά ανακατεύτηκαν μαζί σε ένα εκρηκτικό, φονικό μίγμα εκείνο το μεσημέρι της 5ης Μαϊου, και έφεραν την τραγωδία…

Και μαζί με την ηθική χρεωκοπία της μεταπολίτευσης , γίναμε μάρτυρες και της ηθικής χρεωκοπίας μιας ολόκληρης παράταξης ,της Αριστεράς, που κυριάρχησε ιδεολογικά τα τελευταία 35 χρόνια . Μιας παράταξης που είχε πείσει ακόμη και αυτούς που δεν συμφωνούσαν μαζί της πως είχε το μονοπώλιο της ευαισθησίας και πως ήταν ο μοναδικός προστάτης των αδυνάτων . Και να που τώρα, αυτή η «ευαίσθητη» αριστερά ψελλίζει μισόλογα , μιλάει για προβοκάτσιες και αντί να αναλογιστεί πώς φτάσαμε ως εδώ , δείχνει εκνευρισμένη που η προσοχή των Μ.Μ.Ε. μεταφέρθηκε από την «μεγαλειώδη συγκέντρωση» στην ενοχλητική λεπτομέρεια του θανάτου των υπαλλήλων της ΜΑΡΦΙΝ. Ο Ριζοσπάστης αφιέρωσε μόλις τρεις αράδες στο γεγονός…. Τι αξία έχουν άλλωστε, για τους εγκέφαλους του Περισσού, οι ασήμαντες ζωές μικροαστών απεργοσπαστών μπροστά στους «λαϊκούς αγώνες» και στο ορμητικό «ποτάμι της Ιστορίας» ; Και όλοι αυτοί που κάνουν διαδηλώσεις για ψύλλου πήδημα, που νεκρώνουν την Αθήνα για το παραμικρό, δεν έχουν χρόνο ούτε για μια , έστω, συμβολική σιωπηλή διαμαρτυρία (όπως δεν είχαν και για τον 15χρονο Αφγανό , άλλο θύμα της «προοδευτικής» βίας, που ξεχάστηκε τόσο γρήγορα ) . Τώρα πια , ακόμη και η δήθεν ευαισθησία που επέδειξαν τα κόμματα της Αριστεράς για τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου , φαίνεται υποκριτική . Οι διαμαρτυρίες τον περασμένο Δεκέμβρη δεν έγιναν επειδή όλοι αυτοί πιστεύουν στην ιερότητα της ανθρώπινης ζωής, αλλά επειδή ήταν η ιδανική ευκαιρία για την περίφημη ανατροπή του συστήματος, που δεκαετίες τώρα περιμένουν, σύμφωνα με τα Ιερά τους βιβλία…

Βραδιάζει. Κινούμαστε προς τη Marfin. O αέρας εξακολουθεί να σβήνει τα κεριά , αλλά επιμένουμε και τα ανάβουμε ξανά και ξανά . Ναι, όλοι εμείς που μαζευτήκαμε εδώ σήμερα, αυθόρμητα, από το internet, χωρίς κομματική ομπρέλα, ίσως δεν είμαστε πολλοί, αλλά ίσως κάνουμε μια νέα αρχή για μια Ελλάδα , που θα λέει «ως εδώ» στη βία, απ’ όπου και αν προέρχεται, όποιο χρώμα και αν έχει . Έχουμε φτάσει πια μπροστά στην τράπεζα. Σιωπηλοί, αφήνουμε τα αναμμένα κεριά μας στον τόπο της δολοφονίας , σαν ένα ελάχιστο συγνώμη για τη βία που αφήσαμε να θεριέψει όλα αυτά τα χρόνια χωρίς να αντιδράσουμε, για όλα αυτά που μπορούσαμε να κάνουμε , και δεν τα κάναμε…

[ Δημοσιεύτηκε στη "Metropolis Weekend", 12 Μαϊου -14 Μαϊου 2010 ]